محمد حسن خان اعتماد السلطنه
768
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
شرع طهران بوده است و مرافعاتى از طرف و دولت به او رجوع مىشده است . در آغاز سلطنت ناصر الدين شاه امير كبير دعوائى را به محضر او ارجاع مىنمايد و او براى به دست آوردن دل امير پيغام مىدهد كه دايرهء شرع وسيع است نظر امير چيست كه بر طبق آن رفتار شود ؟ امير هم كه مردى درست و محكم بود از اين پيغام متغير مىشود و از شيخ فسخ اعتقاد مىنمايد . آقا سيد على بروجردى ( ص 214 - ص 159 چاپ اول ) امام جماعت و مرجع محلهء درب كوشك اصفهان و پدر حاجى ميرزا ابو الحسن بروجردى مقيم اصفهان و متوفى پنجشنبه 10 ربيع الاول 1306 . پسرش هم كه از علماء و مدرسين و ائمهء جماعت معروف اصفهان بود و مردم به او وثوق بسيار داشتند در صبح روز جمعه 18 ذيقعده 1348 درگذشت ( تذكرة القبور ، ص 81 و 82 و 90 ج 2 ) آقا سيد على پسر سيد عبد الكريم پسر مير سيد على طباطبائى بروجردى است و از احفاد سيد محمد جد بحرالعلوم ( الذريعه ، ج 14 ص 173 ) حاج ميرزا على اصغر شيخ الاسلام تبريز ( ص 214 - ص 159 چاپ اول ) پسر ميرزا محمد تقى قاضى از سادات معروف به « عبد الوهابى » از علماى طراز اول و متنفذ آذربايجان متولد 1182 و متوفى در 96 سالگى . وى در دستگاه وليعهد بسيار مقرب بود . در مجلس مناظرهء سيد على محمد باب هم حضور داشت و فتواى قتل او را داد . چون نوبت سلطنت به ناصر الدين شاه رسيد اميركبير كه از وضع آذربايجان خوب اطلاع داشت شيخ الاسلام و پسرش ميرزا ابو القاسم را كه داعيهء خودسرى داشت به طهران خواست و سليمان خان افشار را مأمور آوردن آن دو به طهران كرد . شيخ الاسلام و پسرش سرپيچى كردند . حشمة الدوله حمزه ميرزا والى تبريز به لطايف الحيل ميرزا ابو القاسم و پدرش را گرفته تحت الحفظ روانهء طهران نمود و تا امير كبير زنده بود اين دو در طهران بودند . شيخ الاسلام آزاد بود ، اما ميرزا ابو القاسم تحت نظر . تا اينكه پس از قتل امير به تبريز بازگشتند . ولى ديگر فكر پيشين در آنها نبود . حاج ميرزا على اصغر در تاريخ 24 ربيع الاول 1278 درگذشت و از او پنج پسر باقى ماند كه گويا از همه بهتر حاج ميرزا محمود بود . حاج ميرزا على اصغر مردى با سخاوت و گشادهدست و با توجه نسبت به فقراء و